Harmonisatie van diagnostiek bij maligne hematologie

  • 6 min.
  • Beroepsuitoefening

De eerste jonge klaren die de vernieuwde profileringsfase hebben doorlopen zijn reeds geregistreerd, hoog tijd dus om de balans op te maken. Het AIOS-bestuur gaat dit jaar op onderzoek uit met de bedoeling om zowel de vakinhoud van de projecten alsook de toegevoegde waarde van verschillende focusgebieden uit te lichten. We spraken met Karlijn Stouten, de eerste klinisch chemicus die buiten de pilot om een profileringstraject heeft afgerond.

Portretfoto (kleur) Machteld Wymenga
Karlijn Stouten: ‘Ik heb veel geleerd over wat er allemaal komt kijken bij een fusie en hoe ik mijn eigen rol daarbij kan invullen.’
Beeld: Frederike Roozen-Slieker

Karlijn is haar opleiding in 2016 begonnen in het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht. Al tijdens haar promotie hield zij zich bezig met hematologie, en dat bleef één van haar voornaamste interesses tijdens de opleiding tot klinisch chemicus. Het is dan ook niet verrassend dat zij dit vakinhoudelijke thema heeft gekozen voor de profileringsfase. Sterker nog, tegen het einde van haar verdieping lag het plan om twee hematologiemodules te doen al klaar, een idee dat snel werd omgegooid toen duidelijk werd dat er toch echt een profileringstraject doorlopen moest worden. De inmiddels goedgevulde etalage met projecten op de NVKC-site was toen nog vrijwel leeg. ‘Het was voor mij en mijn opleider erg onduidelijk wat er precies van ons verwacht werd. Aan de andere kant gaf dit mij ook alle vrijheid om aan projecten te werken die goed bij me pasten.’ Toch ervaarde Karlijn deze periode als stressvol, niet in de laatste plaats omdat haar eerste profileringsvoorstel werd afgewezen. ‘Het voorstel werd gezien als te weinig gedetailleerd en ook waren de betrokken EPA’s nog niet voldoende beschreven.’ Het uiteindelijke voorstel bestond uit drie projecten, met maligne hematologie als overkoepelend thema. Omdat er een fusie met het laboratorium van het Amphia ziekenhuis in de planning stond, werd de harmonisering van de beenmergdiagnostiek haar hoofdproject. Daarnaast koos Stouten ervoor om nog twee inhoudelijke projecten op te pakken.

Het laboratorium van het Amphia ziekenhuis is in oktober 2020 samengegaan met Result Laboratorium, waar het laboratorium van het Albert Schweitzer Ziekenhuis al onderdeel van was. Tijdens de profileringsfase was Karlijn één dag in de week werkzaam in het Amphia ziekenhuis, wat erg nuttig was om de samenwerking zo goed mogelijk van de grond te krijgen. ‘Ook voor mijn eigen ontwikkeling was het goed om in het Amphia ziekenhuis te zijn. Ik heb mijn stage, promotie én opleiding in het Albert Schweitzer Ziekenhuis gedaan, dus dit was dé kans om in een andere keuken te kijken. Het grote voordeel bij deze harmonisatie was dat ik alle processen en mensen in Dordrecht door en door kende, al moest ik dat in het Amphia nog aftasten’, aldus Karlijn.

Profileren & harmoniseren

De harmonisatie van twee laboratoria is hét moment om meer efficiëntie te introduceren en werkprocessen te verbeteren. Karlijn heeft zich voornamelijk beziggehouden met de flowcytometrie en morfologie van beenmerg en van andere bijzondere vochten. Haar werkzaamheden waren het voorzitten en begeleiden van de werkgroepen op beide locaties, de aanschaftrajecten van nieuwe apparatuur en het optimaliseren van de workflow. Een groot deel van haar tijd werd opgeslokt door management van de samenwerking tussen vakspecialisten en klinisch chemici, wat soms behoorlijk werd bemoeilijkt door de COVID-19-pandemie. Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het afronden van drie projecten te ambitieus bleek binnen de tijd die voor haar profilering werd uitgetrokken. Het afstemmen van het gebruik van de digitale microscoop in het speciële laboratorium heeft helaas geen doorgang kunnen vinden, maar het gebruik van next generation sequencing bij hematologische vraagstellingen is wel gelukt.

Het blijft een punt van discussie voor veel opleiders en hun AIOS; is het nu juist wel of niet noodzakelijk om tijdens de profilering bereikbaarheidsdiensten te blijven doen? Karlijn heeft haar project voor het grootste gedeelte uitgevoerd in het ziekenhuis waar ze is opgeleid, waardoor ze ook werd ingedeeld voor de diensten. Ze zag dit zeker niet als nadeel; diensten doen vindt ze een belangrijk onderdeel van het vak en de ervaring had ze niet willen missen. ‘Uiteraard heeft het tijd gekost die niet naar mijn projecten is gegaan, maar ik vind het zelfvertrouwen dat ik kreeg door de diensten te blijven doen ontzettend waardevol.’

Inhoud & verandermanagement

Het harmonisatieproject heeft voor Karlijn ook veel opgeleverd op het vlak van managementervaring. In haar opleidingsvakgroep staat management los van de vakinhoud, en het profileringsproject bood haar de kans om ook dit onderdeel van het vak wat verder te belichten. Het project dat ze startte was immens, met veel invloed op verschillende mensen. Ze heeft veel geïnvesteerd in de communicatie en het blijven meenemen van iedereen in de veranderingen die stonden te gebeuren. ‘Ik heb veel geleerd over wat er allemaal komt kijken bij een fusie en hoe ik mijn eigen rol daarbij kan invullen.’

We vroegen Karlijn of ze niet liever de hematologiemodules had gedaan zoals het originele plan was, maar voordat de vraag goed en wel was gesteld reageerde ze al dat dit zeker niet het geval is. Ze vond het veel leerzamer om zich te verdiepen in de focusgebieden innovatie en medisch leiderschap door aan zo’n groot project te werken. Verder is ze niets tekortgekomen qua vakinhoud, deze was op het gebied van maligne hematologie erg vergelijkbaar met de modules in de oude stijl. Karlijn heeft tijdens het traject zelfstandig beenmergdiagnostiek uitgevoerd en deelgenomen aan patiëntbesprekingen, waardoor ze veel casuïstiek heeft meegekregen.

Als AIOS zijn we natuurlijk erg nieuwsgierig naar haar deliverables, het eindproduct van de profilering. ‘Ik heb een uitgebreide presentatie gegeven over het eindresultaat van het project, inclusief een advies wat betreft de moleculaire diagnostiek. De klinisch chemici, vakspecialisten, afdelingshoofden van beide locaties en uiteraard mijn externe beoordelaar waren daarbij aanwezig. Dat bleek achteraf afdoende, maar intussen had ik ook mijn werkzaamheden in een verslag beschreven. Gelukkig was dat werk niet voor niets, het is een handig document geworden dat ik achter heb kunnen laten.’

Karlijn is momenteel voor vijf maanden waarnemend klinisch chemicus in het ETZ in Tilburg. ‘Ik besef me nu pas dat ik tijdens mijn opleiding aan het "oefenen" was, er is namelijk altijd iemand op wie je terug kunt vallen. Tegen het einde van mijn opleiding had ik op een gegeven moment het gevoel van "ik kan dit wel". Ik denk dat dit vooral komt door het managementonderdeel en de stressvolle situaties waarmee ik om moest gaan: de fusie, een nieuw LIS en de COVID-19-pandemie. Er werd veel zelfstandigheid verwacht tijdens de profilering, het voelde als een flinke verantwoordelijkheid. Ik zie het als meerwaarde om dit mee te krijgen tijdens de opleiding.’

Pak de telefoon!

Als laatste nog een tip van Karlijn voor AIOS die hun keuze nog moeten maken of verder uit moeten werken: ‘Bel met een afgevaardigde van de opleidings- of registratiecommissie in plaats van eindeloos heen en weer te blijven mailen; dat is de beste manier de knelpunten op te helderen en de puntjes op de i te zetten. Ik heb het gevoel dat bij mij het probleem vooral in de details lag, dat heb je met een gesprek zó opgelost. En richt je bij het kiezen van een profileringstraject vooral op wat je leuk vindt!’